Debaty sejmoweDziesiata Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rekompensat majątkowych przyznawanych przez organy państwa osobom posiadającym za wschodnią granicą Polski mienie zabużańskie

   W nawiązaniu do interpelacji (nr SPS-0202-560/98) panów posłów Marka Dyducha i Mieczysława Jedonia z 5 maja br., dotyczącej odszkodowania dla osób, których mienie pozostało za wschodnią granicą Rzeczypospolitej Polskiej, oraz działań rządu w tym zakresie, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:    Rząd RP pana premiera Jerzego Buzka już na początku swojego urzędowania podjął prace zmierzające do uregulowania praw własności oraz zrekompensowania poniesionych szkód osobom uprawnionym z powyższego tytułu w ustawie reprywatyzacyjnej, której projekt był dwukrotnie dyskutowany na posiedzeniach rządu. W porozumieniu z sejmową Komisją Skarbu Państwa, Uwłaszczenia i Prywatyzacji ustalono, że projekt ustawy o reprywatyzacji i rekompensatach będzie wniesiony do Sejmu w maju lub czerwcu br. Dalsze losy tego projektu i termin uchwalenia przedmiotowej ustawy oraz jej realizacji będą zależały od prac sejmowych. Prowadzone obecnie prace w tym zakresie dotyczą oszacowania skali roszczeń na podstawie przygotowanej w Ministerstwie Skarbu Państwa ankiety, którą wypełniali zarówno zabużanie, jak i inne osoby zainteresowane, posiadające tytuł do ubiegania się o zwrot mienia, mienie zamienne lub rekompensatę w bonach reprywatyzacyjnych.    Niezależnie od prac nad projektem ustawy reprywatyzacyjnej, której rozwiązania będą przedmiotem dyskusji sejmowych, zabużanie nie są obecnie pozbawieni możliwości regulowania swoich roszczeń na podstawie dotychczasowych przepisów. W dniu 13 stycznia 1998 r. Rada Ministrów wydała - na podstawie art. 212 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DzU nr 115, poz. 741) - rozporządzenie w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (DzU nr 9, poz. 32). Organami właściwymi do rozpatrywania wniosków w tym zakresie są - ze względu na zamieszkanie repatrianta - urzędy rejonowe, których kierownicy potwierdzą (na podstawie przedłożonych dokumentów) posiadanie uprawnień do ekwiwalentu w formie zaświadczenia. Zaświadczenie to pozwala osobie uprawnionej do brania udziału w przetargu, ogłoszonym przez kierownika urzędu rejonowego, o nabycie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Na pokrycie ceny sprzedaży przedmiotowej nieruchomości lub jej wieczystego użytkowania będzie zaliczona wartość nieruchomości pozostawionych za granicą.    Rozporządzenie, o którym mowa, stosuje się również do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem 1 stycznia 1998 r.    Nawiązując do projektu ustawy o reprywatyzacji i rekompensatach, która ma uregulować w skali całego kraju nie zrealizowane do tej pory roszczenia, pragnę zaznaczyć, że jest to projekt wypracowany przez Radę Konsultacyjną przy byłym ministrze przekształceń własnościowych, który w grudniu 1993 r. został wniesiony do Sejmu RP jako projekt poselski oparty na szerokim porozumieniu z reprezentantami byłych właścicieli (lub ich spadkobierców), zrzeszonych w różnych stowarzyszeniach i związkach (w tym także zabużan).    W odniesieniu do zabużan projekt ten przewiduje, że częściowe zadośćuczynienie za mienie pozostawione poza granicami Polski, w stosunku do niektórych osób już zrealizowane, w licznych wypadkach w ogóle nie uregulowane, będzie ekwiwalentne do wartości utraconego mienia.    Ponadto projekt zawiera następujące formy zadośćuczynienia osobom uprawnionych do odszkodowania: 1) zwrot mienia w naturze, gdy taka możliwość istnieje, 2) przyznanie bonów reprywatyzacyjnych, za które będzie można nabywać od skarbu państwa m.in. także mienie zamienne.    Ustawa nie naruszy stanu posiadania osób, które nabyły lub otrzymały mienie od państwa w dobrej wierze. Dotyczy to przede wszystkim ziemi nadanej rolnikom na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.    Realizacja roszczeń odbywałaby się w trybie administracyjnym, tzn. właściwi wojewodowie (ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a w wypadku zabużan - wojewodowie właściwi ze względu na ich miejsce zamieszkania) będą rozpatrywać wnioski i wydawać decyzje o przyznaniu świadczeń reprywatyzacyjnych.    Minister    Emil Wąsacz    Warszawa, dnia 20 maja 1998 r.