Debaty sejmoweDziesiata Kadencja

Interpelacja w sprawie nieruchomości, na których będą zlokalizowane drogi krajowe i autostrady

   Szanowny Panie Ministrze! Jak donosi prasa, właściciele działek, przez które będą biegły drogi, i to zarówno gminne jak i autostrady, mogą bez swojej wiedzy stracić nieruchomość. Tak ma być już od 16 grudnia. Rok temu eksperci zwracali uwagę, że budowa autostrad i dróg krajowych może stanąć w miejscu. Wtedy Ministerstwo Transportu zapowiedziało korektę niefortunnych przepisów. Zmiana wchodzi w życie 16 grudnia. Ale pojawia się inny problem, i to wcale nie mniejszy. Od 1 stycznia 2006 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy kompetencyjnej. Zgodnie z nią to nie wojewodowie, lecz marszałkowie województw mieli wydawać decyzje lokalizacyjne dotyczące dróg krajowych i autostrad oraz pozwolenia na ich budowę. Przepisy nic jednak nie mówiły, do kogo będzie można się odwołać od decyzji marszałka. Po zakończeniu budowy potrzebne jest jeszcze pozwolenie na użytkowanie drogi. Wydają je dziś wojewódzcy inspektorzy nadzoru budowlanego. Ci sami inspektorzy przeprowadzają także kontrole w trakcie budowy. Jednak od 2006 r. inspektorzy straciliby prawo kontrolowania budowy dróg krajowych oraz autostrad, gdyby pozwolenie wydał marszałek województwa. Nie mogliby również wydawać pozwolenia na ich użytkowanie. Ministerstwo przygotowało najpierw nowelizację opóźniającą wejście w życie niefortunnego przepisu, a potem kolejną, zmieniającą to uregulowanie. Ta ostatnia to nowelizacja z 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Została ona opublikowana w Dzienniku Ustaw nr 220, poz. 1601. Po Nowym Roku w dalszym ciągu decyzje lokalizacyjne oraz pozwolenia na budowę będzie wydawał wojewoda. Specustawa zawiera przepisy, które mogą naruszać konstytucyjnie chronione prawo własności. W tej chwili jeżeli planuje się drogę, pozyskuje się nieruchomości od właścicieli w polubowny sposób. Zarządca budowanej (przebudowywanej) drogi prowadzi rokowania z właścicielem, a następnie zawiera z nim porozumienie i odkupuje nieruchomość. Rzadko kiedy wojewoda prowadzi postępowanie wywłaszczeniowe, a potem wypłaca odszkodowanie. Od 16 grudnia wojewoda (drogi wojewódzkie, krajowe, autostrady) lub starosta (drogi gminne i powiatowe) będzie wywłaszczał na podstawie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej. Możliwość obrony swojego interesu przez właścicieli będzie ograniczona. Mogą nawet nie wiedzieć o toczącym się postępowaniu. O postępowaniu powiadamia się ich bowiem nie bezpośrednio, lecz w formie obwieszczenia w prasie lokalnej lub wywieszonego na tablicy informacyjnej w miejscowych urzędach. Łatwo więc je przeoczyć. Te zasady będą dotyczyć nie tylko dróg ekspresowych i autostrad. Na podstawie przepisów specustawy będą budowane także drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne. Skala potencjalnych naruszeń prawa własności może przybrać duże rozmiary. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad obawia się, że przepisy specustawy upraszczające wywłaszczanie działek zostaną zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego. W tym czasie wiele decyzji lokalizacyjnych zostanie już wydanych na podstawie nowych regulacji. Zakładając czarny scenariusz, że TK uzna te przepisy za niekonstytucyjne, można się obawiać, co będzie z takimi decyzjami. Wiele inwestycji może stanąć w miejscu.    Wobec powyższego pytam Pana Ministra:    1. Czy prawdą jest, że właściciele działek, przez które będą biegły drogi, i to zarówno gminne jak i autostrady, mogą bez swojej wiedzy stracić nieruchomość?    2. Czy prawdą jest, że od 2006 r. inspektorzy straciliby prawo kontrolowania budowy dróg krajowych oraz autostrad, gdyby pozwolenie wydał marszałek województwa?    3. Czy prawdą jest, że specustawa zawiera przepisy, które mogą naruszać konstytucyjnie chronione prawo własności?    4. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo, aby do tego nie doszło?    Poseł Anna Sobecka    Toruń, dnia 6 grudnia 2006 r.